Help de huismus in de stad

De Huismus

De huismus (Latijnse naam: Passer domesticus) was heel lang de bekendste vogel van het land. Helaas is de mussenpopulatie enorm afgenomen. In de stedelijke gebieden gaat die afname gestaag door: de huismus is sinds de tweede helft van de jaren negentig in de grote steden met maar liefst 50 tot 80% afgenomen en staat sinds 2004 op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels. Help ons om de mus weer terug te krijgen in Zuid!

De belangrijkste leefomgeving van de huismus is daar waar mensen wonen. Mussen zijn, net als gierzwaluwen, rotsbroeders: ze bouwen hun bolvormige nestjes van strootjes onder daken en in kieren en spleten van gebouwen. Als ze het naar hun zin hebben, blijven ze jarenlang op dezelfde plaats, trekken doen ze niet. De laatste jaren is het aantal broedparen van de huismus in alle grote steden schrikbarend afgenomen. Hoe dat komt weten we niet precies. Door gebrek aan insecten? Te weinig nest- of slaapgelegenheid? Zijn het onze nieuwbouwhuizen die geen gaatjes of spleetjes meer hebben? Of zijn we te netjes?

Wat kun je doen om de mus te helpen?
Wat kun je als bewoner doen om de mus terug te krijgen in de buurt?
• Je kunt uw tuin of balkon vogelvriendelijk maken door planten te kiezen, die ervoor zorgen dat er het hele jaar insecten en zaden zijn te vinden. Houd katten uit de buurt. Als je zelf een kat hebt, doe hem dan een belletje om zodat de mus wordt gewaarschuwd.
• Je kunt de mus ook onderdak bieden door speciale mussenpotten of nestkasten tegen je huis of schutting te plaatsen. Deze zijn verkrijgbaar bij tuincentra, dierenwinkels en de winkel van Vogelbescherming. Mussen nestelen in groepjes, dus plaats minstens twee of drie potten met een onderlinge afstand van een meter. Nestkasten kunt u ook zelf maken.
• Je kunt helpen tellen en broed- verblijfplaatsen doorgeven.

Mussen tellen een must!
Natuur&Milieuteam Zuid spant zich in om de mus terug te krijgen in Zuid. Daarvoor moeten we eerst weten waar nog mussen zitten. Vanuit die plekken kunnen we door voedsel aan te bieden, geschikte beplanting te plaatsen en eventueel nestkasten op te hangen, proberen de mus weer terug te krijgen in onze straten. In 2001 is het aantal mussen in Amsterdam geteld. In Oud- Zuid waren dat er toen 752.

Weet je waar mussen broeden?
Sinds 2010 zijn de broed- en verblijfplaatsen van de huismus de hele jaar door beschermd. Dat lukt nog beter, als we weten waar ze broeden. Als je een broedplaats doorgeeft aan Natuur&Milieuteam Zuid, dan kan die opgenomen worden in een bestand dat opdrachtgevers in de bouwwereld moeten raadplegen voordat zij een gebouw gaan slopen of renoveren. Als daar mussen broeden, moeten ze ervoor zorgen dat de nestplaatsen behouden blijven of vervangen worden. Je kunt ook mussen waarnemingen doorsturen naar Huismus op de kaartHuismus op de paart.

Sla alarm: eerste hulp bij huismuscalamiteit
Op veel plaatsen verrijst nieuwbouw of wordt er verbouwd zonder dat er – vaak door onwetendheid – voor nieuwe nestvoorzieningen wordt gezorgd. Daarom is het zo belangrijk dat u en wij weten waar mussen broeden. De Algemene Inspectie Dienst (AID) kan wanneer de Flora&faunawet wordt overtreden – eventueel met de hulp van de politie – het werk stilleggen en fikse boetes uitdelen aan bouwers of aannemers die de nesten vernielen. Trek dus aan de bel bij de contactpersoon van Natuur&Milieuteam Zuid in je wijk als je ziet dat mussen in het broedseizoen niet bij hun nest kunnen of dat nesten worden verwijderd of vernield.

Leuke en nuttige links
Op onderstaande websites kun je aanvullende informatie over (de bescherming van) huismussen vinden:
Meer tips over hoe je je balkon of tuin aantrekkelijk kunt maken voor huismussen vindt je op deze webpagina
Zelf een mussenkast maken? Download de pdf met een bouwtekening van een mussenkast
Stichting Witte Mus spant zich in om de huismus op de kaart te zetten
Ecologische informatie en beschermingsmaatregelen vind je in de Soortenstandaard uitgegeven door het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.

Algemene informatie over de huismus en waar die voorkomt in Amsterdam vindt op deze pagina de website van de gemeente.

Beschikbare folders:
In deze folder lees je met welke planten je je tuin aantrekkelijk maakt voor mussen.